هایپر باریک

پيشرفتهاي اخير دردرمان بااكسيژن در فشارمحيطي بالا

طب فشار بالا (Hyperbaric) يك روش زيبا براي افزايش اكسيژن محلول در پلاسما و بافتها از طريق استفاده از فشارمحيطي بيش از يك اتمسفر (۱ Atmosphere Absolute)1(ATA)است .

درمان با اكسيژن در فشار بالا HBOT“Hyperbaric Oxygen Therapy” نوعي درمان است كه در آن بيمار همزمان با تنفس اكسيژن ۱۰۰% در محفظه مخصوص تحت فشار محيطي با بيشتر از يك اتمسفر قرار ميگيرد . اين اتاقها اولين بار براي بيماريهاي غواصي بخصوص Decompression Syndromeطراحي شد. در دو دهه اخير با تحقيقات حيواني و باليني,  يافته هاي بسيار ارزشمندي از تاثير HBOT در بيماريهاي مختلف بدست آمده است .كه در اين كتاب بطور كامل كلينه موارد استفاده آنرا توضيح خواهيم داد.

HBOTامروزه يك مصرف جهاني دارد و كليهبيمارستانهاي مجهز دنيا به اتاق فشارمجهز شده اند .اثرات درمانيHBOT   در زخمهاي تروماتيك حاد ، صدمات له كننده (Crush) ، سوختگي ها  و گانگرن گازي و سندرم كامپارتمان (Compartment Syndrome) بقدري موثر است كه مي تواند باعث نجات فرد و يا مانع قطع عضو شود .

در بيماراني كه دچار زخمهاي درمان ناپذير هستند مثل زخم بستر (Bed Sore) كه بنامDecobitus Ulcer معروفند و در زخمهايي كه به دليل اشعه درماني ايجاد شده اند اين روش درماني جنبه حياتي دارد و به عنوان يك درمان مكمل و لازم با روشهاي درماني قبلي در نظر گرفته ميشود .

درموارد از دست رفتن حاد شنوايي و بسياري از بيماريهاي نرولوژيك ديگر HBOT داراي اثرات درماني است .

 

HBOT در سراسر جهان جايگاه قوي درپزشكي مبتني بر شواهد Evidence –Base Medicine (EBM) پيدا كرده و در اين مقاله بطورخلاصه كليه مصارف طبي و موارد منع مصرف آن شرح داده شده است   .

 

 

c11111111111apture

 

 

مقدمهIntroduction

كميته جهاني ,HBOTآنرا اينگونه تعريف ميكند كه :HBOT روش درماني است كه در آن بيمار با تنفس اكسيژن ۱۰۰% در يك محيط بسته كه فشاري بالاتر از يك ATA دارد قرار ميگيرد . بك ATA معادل ۷۶۰ mm جيوه در سطح درياست .

در چهل سال گذشته اين روش براي بسيار از بيماريها امتحان شد . محققاني مثل Gabb وRabin در سال ۱۹۸۷ و دو دهه اخير حدود ۱۳۲ مورد مصرف (Indication) براي آن شمرده اند كه از طريق مطالعات حيواني و باليني اثربخشي آن را دربسياري از اين موارد به اثبات رسانده اند . بگونه ايي كه HBOT در بسياري از بيمارستانهاي جديد ، يك بخش جداگانه دارد مثلا ً در چين ۲۶۰۰ اتاقك فشار و در روسيه ۲۰۰۰ ، در ژاپن ۴۰۰ ، در انگلستان ۲۰۰ و در سراسر اروپاي متحد حدود ۴۰۰ ، در امريكا ۸۰۰ اتاق فشار وجود دارد .در آسياي ميانه ۱۰ عدد و در سريلانكا ۱ واحد اورژانس موجود است . ولي رشد مصرف اتاقك فشار در سراسر دنيا بطور چشمگيري در حال افزايش است . بخصوص با اثرات روزافرون آن بر روي ترميم زخمهاي پاي ديابتي و اين روش يك نقش اساسي درپزشكي مبتني بر شواهد EBM پيدا كرده است .

اساس فيزيولوژيك“Physiological Base”

در شرايط تنفسي نرمال در فشار يك ATA هوا كه داراي ۲۱% اكسيژن است باعث اشباع Hb تا ۹۵% ميشود در اين شرايط در هر ۱۰۰ ميلي ليتر ml از خون حدود ۱۹ ccاكسيژن متصل به Hb، ۰٫۳۲ ccاكسيژن در پلاسما وجود دارد . اگر در همين فشار از اكسيژن ۱۰۰% استفاده كنيم ميزان اكسيژن متصل به Hb به حدود ۲۰ cc و اكسيژن نامحلول پلاسما به حدود ۲٫۰۹ ميلي ليتر ميرسد . اين اكسيژن در پلاسما در فشار ATA 2 به حدود ۴٫۴ ميلي ليتر و در فشار ATA3 به ۶٫۸ ميلي ليتر ميرسد . اين ميزان اكسيژن پلاسمايي اين امكان را ميدهد كه بدن احتياجي به اكسيژن متصل به Hb نداشته باشد . اين مكانيزم ، اصول درمان HBO را تشكيل ميدهد .

Table-1))

براساس قانون هنري Henry Low مقدار گازي كه در يك مايع حل ميشود بطور مستقيم متناسب با فشار جزئي آن در فاز گاز است به شرط اينكه دما ثابت باقي بماند. با افزايش فشار محيطي ميزان انحلال O2 100% افزايش مي يابد و به مقداري ميرسد كه بافتهاي بدن بدون نياز به اكسيژن متصل به Hb توانايي زنده ماندن را خواهند داست اين مهم بنام HyperOxygenation معروف است كه مكانيزم اصلي HBOT است .

 

5555555555555capture

 

Henry’s Law: The amount of a gas that will dissolve in liquid at a give temperature is almost directly proportional to the partial pressure of that gas.  Responsible for Decompression sickness (DCS).

 If the P:O2 at 1 atm = .21 then the amount of the gas dissolved in liquid is approximately

Fig-1

اثرات فيزيولوژيك و بيوشيميايي كه در اثر Hyperemia ايجاد ميشود عبارتند از :

۱- كاهش توليد آلفا توكسين توسط ميكرب C.Perfringens در قانقارياي گازي

۲- اثر ميكروب كشي Bacteriocidal روي ميكرب C.Perfringensو اثر باكتريواستاتسك براي گونه هاي ديگر ميكروبي مثل E.Coli و پسودوموناس ،‌شيگلا ، سالمونلا و پروتئوس .

۳- افزايش فعاليت سلول كشي سلولهاي سفيد . (Increase Leukocyte Killing Activity)

۴- افزايش تكثير فيبروبلاست ها و توليد كلاژن و تسريع Angiogenesis در زخمهاي مشكل ساز و فلاپها و زخمهاي اشعه درماني

۵- افزايش ATP و PhosphoCreatinin  در سلولهاي منطقه سوخته و بافتهاي ايسكميك

۶- كاهش اتصال سلولهاي سفيد به ديواره رگها

۷- ايجاد انقباض عروقي در رگهاي طبيعي

۸- كاهش ادم بعد از صدمات تروماتيك

۹- كاهش نيمه عمر Hb-Co و جدا كردن منواكسيدكربن از Cytochrom Oxidase-C و كاهش صدمات نوروني در مسموميت با گاز CO

۱۰ – كاهش پراكسيد چربي Lipid Per oxidation

0 پاسخ ها

دیدگاه خود را ثبت کنید

آیا می خواهید به بحث بپیوندید؟
در صورت تمایل از راهنمایی رایگان ما استفاده کنید!!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *